Maduro’nun Karakas’tan New York’a getirilme yöntemi, değişik teorilere, farklı okumalara yol açıyor. Ünlü Rus haber ve analiz sitesi RİA Novosti, operasyona dair ilginç bir benzetmeye yer vermiş: Aleksandr Nosoviç’in 6 Ocak’taki yazısı, ABD’nin operasyonunu, bir iPhone lansmanına benzetiyor. Yazar, ABD’nin “diğer ülkeleri etki altına alma” yönteminin değiştiğini öne sürüyor. Artık eskisi gibi liberal demokrasi söylemi kullanan “renkli devrim”ler yerine “birebir operasyonla işi bitirme” mantığı söz konusu. CIA ve Pentagon, operasyonu, Beyaz Saray’a, tıpkı Apple geliştiricilerinin yeni bir iPhone’u tanıtması gibi sundu. Beyaz Saray da onu dünyaya sundu. CIA ve Pentagon’un, yeni bir modelin reklamını yapar gibi hareket ettiğini söylemek mümkün.
Operasyon, rejim değişikliğini, bir “teknoloji”, bir “paket çözüm” ve ihraç edilebilir bir “ürün” gibi dünyanın önüne koydu. Bundan sonra da gücü yetenler bu “ürün”den yararlanabilirler. Siyaset de ahlak ve hukuk tartışması olmaktan çıkıp “ürün” uygulama yarışına dönüşüyor. 2000’ler ve 2010’lar boyunca Washington’un da katkısıyla çeşitli ülkelerde gerçekleşen toplumsal dönüşümlere dair bir tanımlama vardır: “Renkli devrim.”
Örneğin Ukrayna için bu bağlamda “turuncu devrim”den söz edilir. Ancak bugünün dünyasında artık bu formül gözden düştü. Gürcistan, Belarus, Sırbistan, Meksika gibi örneklerde; ABD; kitle hareketi, STK’lar veya medya ağı üzerinden eskisi kadar etkili olamıyor. Zaten Trump geçen yıl USAID’i (ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı) kapattı. Artık ABD tarafından STK’lar ve medya ağı yerine daha doğrudan bir sistemin tercih edildiğini görüyoruz. Dışarıdan askeri baskı, içeriden iş birliği ve sonunda operasyon. Tabii İran örneğinde İsrail üzerinden bir “prova” yapıldığını, asıl “prömiyer”in de Venezuela’da sahneye koyulduğunu öne sürebiliriz. Gündemde olan yeni ülkeler ise Küba ve Grönland. ABD’nin gözü, aynı zamanda, arka bahçe olarak görmek istediği “eski kıta”da.
O kıtanın uzantısı olan Grönland’ın durumu da masada. Rusya’nın çevresindeki coğrafyada ise Belarus ve Kazakistan/Türkmenistan gibi ülkeler, olası kırılgan halkalar. Şu açık: Modern jeopolitikte güç mücadelesi artık yalnız tanklarla değil, “paketlenmiş yöntem” ve “tekrarlanabilir ürün”lerle de yürüyor. Tabii şu da ilginç bir çelişki: Rusya Dışişleri, ABD’nin Maduro Operasyonu için “silahlı saldırganlık eylemi” ifadesini kullandı ve ABD’nin gerekçelerinin “temelsiz” olduğunu söyledi. Ancak Rus Devleti’nin bakış açısını yansıtmasıyla tanınan RİA Novosti sitesi, iPhone benzetmesi yaparak, operasyonla ve Maduro’yla dalga geçen bir üslup kullanıyor. Öte yandan, Rus Devleti’nin de benzer yöntemler kullanabildiği biliniyor. Ellerinden gelse onlar da Zelensky’yi Kiev’den alıp Moskova’da yargılamak isterler elbette.
