Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen toplantıda 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’ı (OVP) açıkladı.
Yılmaz, 2026’da savaşın yol açtığı enerji ve emtia şoku ile Türkiye’nin başlıca ticaret ortaklarındaki yavaşlamanın ekonomik tahminlerin revize edilmesine neden olduğunu söyledi.
Yılmaz, “Bu güncellemeler programımızın yönünde veya ana çerçevesinde bir değişiklik anlamına gelmemektedir” dedi.
Büyüme yüzde 3,3, enflasyon yüzde 28,4
OVP’de 2026 büyüme tahmini yüzde 3,3 olarak güncellendi. Sanayi büyümesi tahmini ise yüzde 2,3’e geriledi.
Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 31,5 olan yıllık enflasyonun son çeyrekte yeniden düşüşe geçerek yıl sonunda yüzde 28,4’e gerilemesi bekleniyor.
Yılmaz, savaşın enflasyona etkisiyle ilgili Merkez Bankası’nın hesaplamasını da açıkladı:
“Merkez Bankamıza göre savaşın enflasyon üzerindeki maliyeti, enflasyon artışına etkisi bakımından 7 puana yakın hesaplanmaktadır.”
Hükümet, arz şoklarının etkisinin azalması ve sıkı ekonomi politikalarının devamıyla enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a düşmesini hedefliyor.
Enerji ithalatı 8 milyar dolar arttı
Savaşın OVP üzerindeki en belirgin etkilerinden biri enerji faturasında görüldü.
Geçen yıl 2026 için 63 milyar dolar olarak öngörülen enerji ithalatı tahmini 71 milyar dolara yükseltildi.
Yılmaz, enerji ve emtia fiyatlarındaki artışın yalnızca dış ticaret dengesini değil, üretim ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyonu da etkilediğini söyledi.
Enerji faturasındaki yükselişle birlikte 2026 dış ticaret açığı tahmini de 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkarıldı.
Cari işlemler açığının milli gelire oranının yüzde 2,6 olması bekleniyor.
Turizm geliri beklentisi düşürüldü
Savaş nedeniyle aşağı yönlü revize edilen bir başka kalem turizm oldu.
Hükümetin 2026 için 68 milyar dolar olan turizm geliri tahmini 65 milyar dolara indirildi.
Yılmaz, revizyonları “2026’da öngörülmeyen ölçekte ortaya çıkan savaş ve beraberinde getirdiği enerji ve emtia şoku” ile dış talepteki zayıflamaya bağladı.
Türkiye’nin ihracat pazarlarında büyüme yavaşladı
OVP’de Türkiye’nin başlıca ihracat pazarlarındaki ekonomik yavaşlamaya da dikkat çekildi.
Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 96’sını oluşturan başlıca ticaret ortaklarının ağırlıklı büyüme oranının 2025’teki yüzde 2,4 seviyesinden 2026’da yüzde 1,6’ya gerilemesi bekleniyor.
2027’de ise bu oranın yüzde 2,8’e çıkacağı tahmin ediliyor.
Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 43’ünün yapıldığı Avrupa Birliği’nde büyümenin 2025’teki yüzde 1,6’dan 2026’da yüzde 1,2’ye gerilemesi bekleniyor. 2027 tahmini yüzde 1,4.
İhracatın yüzde 22’sinin gerçekleştirildiği Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde ise savaş ve jeopolitik gerilimlerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğu belirtildi.
Buna rağmen yıllıklandırılmış ihracatın ağustos itibarıyla 280 milyar dolara ulaştığını açıklayan Yılmaz, orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracattaki payının Ağustos 2024’te yüzde 40 iken Ağustos 2026’da yüzde 44,1’e yükseldiğini söyledi.
2027’de yüzde 4,2, 2029’da yüzde 5 büyüme hedefi
OVP’de 2026 sonrasında büyümenin yeniden hızlanacağı öngörülüyor.
Hükümetin büyüme hedefleri şöyle:
- 2026: yüzde 3,3
- 2027: yüzde 4,2
- 2028: yüzde 4,6
- 2029: yüzde 5
Yılmaz, 2026 için beklenen yüzde 3,3’lük büyümenin 1,2 puanının toplam faktör verimliliğinden geleceğini belirtti. Böylece büyümenin üçte birinden fazlasının verimlilik kaynaklı olması bekleniyor.
Yeni OVP döneminde ise toplam faktör verimliliğinin büyümeye yıllık ortalama 1,1 puan katkı sağlaması hedefleniyor.
Bütçe açığı hedefi yüzde 3,1
OVP’de bütçe açığının da kademeli olarak azaltılması öngörülüyor.
Geçen yıl 2026 için milli gelirin yüzde 3,5’i olarak tahmin edilen bütçe açığının alınan tedbirlerle yüzde 3,1 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Yılmaz, tasarruf tedbirleri kapsamında 260 kamu idaresinin takip edildiğini ve bugüne kadar 2 bin 16 harcama biriminde denetim gerçekleştirildiğini açıkladı.
Tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6’dan 2024’te yüzde 3,1’e, 2025’te ise yüzde 2,9’a gerilediğini söyledi.
TL mevduatın payı yüzde 61,5
Yılmaz, ekonomi programının sonuçlarını anlatırken Türk lirası mevduatındaki artışa da dikkat çekti.
TL mevduatın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6’dan 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldiğini açıklayan Yılmaz, bunu uygulanan politikaların sonuçlarından biri olarak gösterdi.
Kur Korumalı Mevduat’tan çıkış sürecinin de tamamlandığını söyledi.
Rezervler 188,2 milyar dolar
Yılmaz’ın açıkladığı verilere göre brüt rezervler uygulanan program döneminde 89,7 milyar dolar artarak 188,2 milyar dolara ulaştı.
Türkiye’nin risk priminin de 700’lü seviyelerden 220 puanın altına gerilediğini belirten Yılmaz, bunun kamu ve özel sektörün döviz cinsi borçlanma maliyetlerini düşürdüğünü söyledi.
Kişi başına gelir için 20 bin dolar beklentisi
Hükümet, 2026 sonunda Türkiye’nin nominal milli gelirinin Cumhuriyet tarihinde ilk kez 1,8 trilyon doların üzerine çıkmasını bekliyor.
Kişi başına milli gelirin de ilk kez 20 bin dolar sınırını aşacağı tahmin ediliyor.
Yılmaz, bu rakamlarla Türkiye’nin 2026’da nominal milli gelir bakımından dünyanın 16’ncı büyük ekonomisi, satın alma gücü paritesine göre ise 11’inci büyük ekonomisi olacağını söyledi.
Türkiye’nin 2026’da Dünya Bankası’nın yüksek gelirli ülkeler grubu eşiğinin üzerinde kalmasının beklendiğini de belirtti.
2029 hedefi: Tek haneli enflasyon
Yeni OVP’nin temel hedeflerinden biri program döneminin sonunda enflasyonu yeniden tek haneye indirmek.
Hükümetin açıkladığı enflasyon patikası şöyle:
- 2026: yüzde 28,4
- 2027: yüzde 21
- 2028: yüzde 13,5
- 2029: yüzde 9
Yılmaz, önümüzdeki dönemde fiyat istikrarının kalıcı hale getirilmesi, mali disiplinin korunması, istihdamın artırılması ve enerji başta olmak üzere kritik girdilerde arz güvenliğinin güçlendirilmesinin temel öncelikler olacağını söyledi.
OVP kapsamında ayrıca uluslararası doğrudan yatırımların artırılması, küresel teknoloji şirketleri ve çok uluslu firmaların merkez operasyonlarının Türkiye’ye çekilmesi ve yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye’ye getirilmesini teşvik edecek düzenlemelerin sürdürülmesi hedefleniyor.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
