Hayrettin Karaman, X hesabında paylaşılan 8 Kasım tarihli “Fon komplosu” yazısında, fon vurgununun Erdoğan’ı ve iktidarını bitirmek için tertiplendiğini ileri sürüyor. Muhalefetin “bütün sorumluluğu/suçu” Cumhurbaşkanına yüklemek istediğini söylüyor, peşi sıra cezanın şahsiliğini hatırlatıyor. O eğik çizgiye takıldım.
Solunda yönetimin hesabını vermesi, sağında bir kişiye suç isnat edilmesi var. Bir bürokrat hakkındaki rüşvet iddiası, onu atayan kişiye kendiliğinden ceza sorumluluğu yüklemez. Karaman, Erdoğan’ın haberi alır almaz harekete geçtiğini söylüyor. Peki kendisine ne zaman haber verildi ve o güne kadar denetimle görevli kurumlar ne yaptı?
Hafızamızı yoklayalım. Karaman’ın “Yolsuzluk başka hırsızlık başkadır” yazısı, 17–25 Aralık soruşturmalarından bir yıl sonra, 21 Aralık 2014’te yayımlandı. O günlerde Meclis Soruşturma Komisyonu, haklarında yolsuzluk iddiaları bulunan dört eski bakanın Yüce Divana gönderilip gönderilmeyeceğini görüşüyordu.
Karaman yazısına, muhalif siyasetçilerin iktidarı yıpratmak için “hırsızlık” kelimesini kullandığını söyleyerek başladı. Yolsuzluğu suç ve günah sayıyor, rüşvete cevaz verdiği iddiasını reddediyor, hırsızlığın hem ceza kanununda hem fıkıhta ayrı bir tarifi bulunduğunu anlatıyordu.
Üç yıl sonra, “Başörtülü sigara” yazısına gelen tepkiler sırasında eski metin yeniden gündeme geldi. Karaman, 11 Ağustos 2017’de metni bir önsözle yayımladı. Yazıyı, Gülen çevresinin 17–25 Aralık sürecinde Erdoğan ve AK Parti’yi yıpratmak için yürüttüğünü söylediği kampanyaya ve Erdoğan’a yöneltilen hırsızlık suçlamasına cevap olarak kaleme aldığını açıkladı.
Kendisine yöneltilen rüşvete fetva verdiği suçlamasını da bir kez daha reddetti. O gün iki kelimeyi bir tutmanın bir insana haksızlık edeceğini anlatıyordu. Bugün ise yönetimden hesap soranlara, sanki birini suçlu ilan etmişler gibi cevap veriyor.
Fon dosyasında denetimi sorgulamak için muhalefetin iddialarına dayanmak gerekmiyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 3 Kasım’da piyasa aktörleriyle başlayan soruşturmanın üst düzey finans bürokrasisine kadar uzandığını açıkladı. Borsa bürokrasisindeki kimi isimlerle hisse fiyatlarını oynatanlar ve medyadaki bazı kişiler arasında iş birliğine dair delillere ulaşıldığını söyledi.
Gürlek’e göre şebeke, kendisini gözetmesi gereken mekanizmayı rüşvetle işlemez duruma getirmişti. Bazı hisselerin fiyatıyla oynayarak piyasadaki parayı toplamayı ve işlemleri kendi kontrolüne almayı amaçlamıştı. Bakan, ekonomiye verilen zararı bu kartelleşmenin sonucu olarak anlattı.
Karaman’ın yazısındaki cümle şu.
Sayın Adalet Bakanımız gazetemizde açıkladı: Erdoğan’ı ve iktidarını bitirmek için bir komplo kuruluyor, rüşvet ile üst düzey denetim sorumluları teslim alınıyor, denetimsiz piyasaya hâkim olunuyor, milyarları belli ellerde toplayıp ekonomiyi çökertmeye teşebbüs ediliyor…
Ben de Yeni Şafak’ın 3 ve 4 Kasım tarihli haberlerine baktım. Gürlek’in Erdoğan’ı hedef alan bir komplodan söz ettiğine rastlamadım. Karaman, denetimin nasıl etkisiz kılındığına ilişkin bulguları Bakan’dan aktarmış, siyasi sonucu kendisi çıkarmış olabilir. Başka bir açıklamayı kastediyorsa ona da bakalım. Bir şebekenin piyasayı ele geçirmeye çalışırken ekonomiye zarar vermesi, hükümeti devirmek amacıyla hareket ettiğinin delili sayılamaz.
Karaman’ın cümlesinde Bakan’ın açıkladığıyla yazarın bundan çıkarmış olabileceği sonuç iç içe geçmiş durumda. O siyasi iddianın kime ait olduğunu ve hangi delile dayandığını bilmek de okurun hakkı.
Gürlek, dosya açıldıktan sonra görevlerin nasıl bölüşüldüğünü de anlatıyor.
Başsavcılıkların soruşturmaları bağımsız yürüttüğünü, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki kurulun da işin ekonomik ve idari tarafını izlediğini söylüyor. O gün itibarıyla 433 şüpheli var, bunların 112’si tutuklu.
TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabına yaklaşık 30 milyar lira değerinde para, taşınmaz ve hisse senedi iade edilmiş. Yatırımcılara da fonlar tasfiye edildikçe ödeme yapılıyor. Piyasayı gözetmekle görevli kurumların soruşturma öncesinde ne yaptığını da aynı açıklıkla bilmek hakkımız değil mi?
Karaman’ın aktarmadığı bir cümle daha var. Gürlek, “Vatandaşımızın sorusundan rahatsız olmayız” diyor. Bu icazeti aldıysak soracağız demektir. İlk sorumuz Sermaye Piyasası Kuruluna. Söz konusu fon ve hisselerdeki olağan dışı hareketleri ne zaman tespit ettiniz, hangi tedbirleri aldınız?
Yürütmeye de soralım. Cumhurbaşkanına ilk kim, ne zaman bilgi verdi? Daha önce bir uyarı yapıldıysa hangi makam bunu aldı ve ne yaptı? Cumhurbaşkanının haberi alınca müdahale etmiş olması, o güne kadar görev başında olanların işini zamanında yapıp yapmadığını açıklamıyor. Bir kurum, usulsüzlük şüphesi gördüğünde Cumhurbaşkanının da haberdar olmasını beklemeden kanunun kendisine verdiği yetkiyi kullanabilmelidir.
Anayasa’nın 38. maddesine göre ceza sorumluluğu şahsidir ve suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. 98. madde ise Meclise araştırma yapma, milletvekillerine de Cumhurbaşkanı yardımcılarına ve bakanlara yazılı soru sorma yetkisi verir.
Savcılık, rüşvet iddiasını ve bu fiile kimin karıştığını araştırır. Meclis de denetimden sorumlu kurumların uyarıları ne zaman aldığını ve hangi tedbirleri uyguladığını inceleyebilir. Bir bakanın bu sorulara cevap vermesi için önce bir bürokratın mahkûm edilmesi gerekmez. Karaman’ın hatırlattığı ilke, başkasının fiili yüzünden bir insana ceza verilmesini önler.
Bu ilkeyi Meclisin ve vatandaşın sorusuna karşı ileri sürerseniz, ceza sorumluluğuyla siyasi sorumluluğu daha en başta birbirine karıştırırsınız.
Bugünkü hükümet sistemini getiren 2017 referandumunda Karaman, seçmenin dinî sorumluluğu üzerine de yazmıştı. “Evet” oyunu, İslami hayatı güçlendireceğini düşündüğü bir adım sayarak farzı tamamlayan vasıta kuralına bağladı. Bunun kendi içtihadı olduğunu, bu görüşe katılmayanların farzı terk etmiş sayılmayacağını da belirtti.
O gün oy verecek insanın tercihini vicdanıyla tartmasını isteyen hocaya şimdi şunu sormak isterim. O insan, sandıkta verdiği yetkinin nasıl kullanıldığını sorduğunda da vazifesini yapmış olmaz mı?
2021’deki torpil yazısında kul hakkı yiyenleri ve devleti zarara sokanları namazın, orucun, haccın kurtaramayacağını söyleyen de Karaman’dı. Haksız kazanca aracılık edenin de o haksızlıkta payı olduğunu anlatıyordu. Fon yazısında ise Mustafa Özel’in Alman markı üzerinden yüzde kırk kazanç vaadine kapılan yatırımcı örneğini aktarıyor.
İnsan yüksek kazanç umuduyla aklının almayacağı bir riske girebilir. Peki onun tamahı, denetim yetkisini taşıyanın vazifesinden neyi eksiltir? O gün koyduğu ölçüyü burada da uygularsak, kimin ne kazandığı kadar, o kazancın yolunu kimin açtığını da sormamız gerekir.
Fon yazısında vurgunu yapanın suçu, yatırımcının tamahı, muhalefetin de siyasi hesabı var. Cumhurbaşkanı ise anlatıya ancak haberi aldığı gün giriyor. Memlekette işler yolunda giderken iktidarın iradesinden söz ediyoruz. İşler kötüye gidince aynı iktidarın başındaki kişi, olup biteni sonradan öğrenip müdahale eden bir makam olarak çıkıyor karşımıza. Hocam, suçun şahsiliğinden iktidarın külliyen masum olduğu hükmüne hangi usulle vardık?
“Ülkesini ve insanını sevenler, vicdan ve ahlak sahibi olanlar skandaldan çıkar devşirmezler” diye ekliyor Karaman. Bir skandalı kendi çıkarına kullanmak başka, o skandalın hesabını sormak başka. Muhalefetin sorularını baştan iktidarı yıpratma çabası saydığınızda, SPK’nın hangi tedbiri aldığını soran vatandaş bir bakıyor ki memleket sevgisini ispat etmek zorunda. Ülkesini seven bir insanın, ülkesinin parasının ve hukukunun nasıl korunduğunu bilmek istemesinden daha tabii ne var?
Maide’nin sekizinci ayetini, Karaman’ın da hazırlanmasına katıldığı Kur’an Yolu’ndan okuyorum. Ayet, bir topluluğa duyduğumuz kinin bizi adaletten uzaklaştırmamasını ister. Nisa’nın 135. ayeti de adaleti kendimizin, anamızın babamızın ve yakınlarımızın aleyhine bile olsa ayakta tutmamızı buyurur. İlkini okurken sevmediğim insan hakkında hangi delile dayanarak konuştuğumu, ikincisini okurken sevdiğim insana hangi soruları sormaktan kaçındığımı düşünürüm.
Bir komploya karşı durmayı başkalarına ahlaki vazife diye yükleyen kişinin de önce o iddiayı kimin ortaya attığını ve neye dayandığını açıklaması gerekir. O sözün vebali, hakkında konuşulan kişinin kim olduğuna göre değişmez.
Ev sahibinin kusuru varsa hırsızın hiç mi suçu yok, diye soruyor Karaman. Suç hakkında hükmü mahkeme verir. Biz de evin anahtarını kime emanet ettiğimizi, anahtarı taşıyanın kapıda neyi fark ettiğini ve kime haber verdiğini sorarız. Çünkü bu evin sahibi hepimiziz.
Yazıyı beğendiysen, patronumuz olur musun?
Evet, çok ciddi bir teklif bu. Patronumuz yok. Sahibimiz kar amacı gütmeyen bir dernek. Bizi okuyorsan, memnunsan ve devam etmesini istiyorsan, artık boş olan patron koltuğuna geçmen lazım.
Serbestiyet; Türkiye'nin gri alanı. Siyah ve beyazlar içinde bu gri alanı korumalıyız. Herkese bir gün gri alanlar lazım olur.
