Serbestiyet

İsrail'den Rusya'ya bağlı özerk Dağıstan Cumhuriyeti'nin başkenti Mahaçkale'ye bir uçak indiği öğrenen kalabalık bir grup Filistin bayraklarıyla havalimanını bastı. Aprona giren protestocular, uçağa girmeye çalıştı. Uçaktan inen yolcular geri çağrıldı, uçağın içinde kalmaları talimatı verildi. Bazı göstericiler uçakta İsrailli yolcu olmadığını söyleyerek kalabalığı teskin etti. İsrail devlet kurumları, Rusya’ya İsraillileri ve Yahudileri korumaları yönünde çağrıda bulundu. Rus sivil havacılık kurumu, havaalanına çevik kuvvet ekipleri göndererek tüm uçuşların geçici olarak askıya alındığını duyurdu.

Bloomberg'ün haberine göre, bir milyon varil Azerbaycan petrolü taşıyan Seaviolet adlı tanker, 21 Ekim'de Ceyhan Limanı’ndan İsrail'in Eilat limanına doğru yola çıktı. İsrail'in Aşkelon'daki limanı, Hamas militanlarının son saldırısında zarar gördüğü için petrol taşımacılığında Kızıldeniz'deki Eilat limanı kullanılıyor. Bloomberg'e göre bu durum, Hamas ile devam eden çatışmalara rağmen İsrail'in petrol ithalatını kesintisiz biçimde sürdürebildiğini gösteriyor.

29 Ekim 1923 akşamı, Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen “Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun Bazı Mevaddının Tadiline Dair Kanun" ile Cumhuriyet ilan edildi. İsmet Paşa’nın yönettiği Meclis’te “Türkiye Devletinin şekli Hükümeti Cumhuriyettir” maddesinin alkışlarla kabul edilmesinden sonra “Türkiye Devletinin dini, Dinî İslâmdır. Resmî lisanı Türkçedir” maddesi görüşülürken Karahisar mebusu şair Mehmet Emin Yurdakul söz aldı: “Ondört asır evvel, Peybamber Muhammed'in Mekke duvarlarında kurduğu Hükümeti, bugün de Türk Milleti Ankara'ya kurmuştur. Ben, bu ihtiyar arkadaşınız, bu Hükümetin hak ve adalet güneşinin büyük ve küçük bütün caniplere, zayıf ve kuvvetli bütün alınlara mütesaviyen nurunu saçmasını isterim. (Amîn sesleri.) Ve bu duamın kanatları altında, Cumhuriyetin ruhu önünde tazimen kıyam ederek üç kere: «Yaşasın Cumhuriyet» diye Hükümetimizi taziz etmelerini muhterem arkadaşlardan temenni eylerim. (Yaşasın Cumhuriyet! Diye üç defa bağırıldı.)

Fransa'nın Irak savaşına karşı yürüttüğü muhalif pozisyona liderlik eden Fransa eski Başbakanı Dominique De Villepin Fransız BFMTV’ye konuştu: “Ukrayna'da ve Orta Doğu'da yaşananları karşılaştırdığımızda, dünyanın her yerinde kınanan bu çifte standardın bir bakıma kanıtına dönüyoruz. Eleştiriler hep aynı: ‘Gazze'de sivil halka nasıl davranıldığına bir bakın! Aynı şey Ukrayna’da cereyan ettiğinde Ukrayna'da olanları hemen kınıyorsunuz, fakat Gazze'de yaşanan trajedi karşısında çok çekingensiniz!’ Oksidentalizm, 5 asır boyunca dünya siyasetini yöneten Batı'nın, her şeye karışma işine sessizce devam edebileceği düşüncesidir. Fransız siyasi sınıfının Filistin tartışmalarında bile açıkça görebiliyoruz ki, şu anda Orta Doğu'da yaşananlar karşısında, din ya da medeniyet savaşına benzeyen bu savaşa yönelik bir siyasete göre devam etmemiz gerektiği fikri hâkim. Bu da kendimizi uluslararası sahnede daha da izole etmek anlamına gelecektir.“

Merkez Bankası'nın faiz kararını açıklamasının ardından dalgalı seyrini sürdüren dolar, tarihi zirveleri zorlamaya devam etti. Cuma günü piyasaların kapanmasıyla 28 lira 16 kuruş olan...

Taliban’ın yönettiği Afganistan’ın Dışişleri Bakanı Emir Han Muttaki, Cumartesi günü İstanbul’da İsmailağa Cemaati’ni ziyaret etti. İsmailağa’nın Afganistan’ın başkenti Kabil’de yaptırdığı Mahmud Efendi Camii, Cuma günü ibadete açılmıştı. Görüşmeyi sosyal medyada Afganistan İslam Emirliği'nin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdul Kahar Balkhi duyurdu.

2016-2020 yılları arasında Donald Trump'ın başkan yardımcısı olarak görev yapan Mike Pence, Las Vegas'taki Cumhuriyetçi Yahudi Koalisyonu toplantısında "bu benim zamanım değil" diyerek 2024 başkanlık yarışından çekildiğini açıkladı.

Ahmet Altan, Süddeutsche Zeitung gazetesi için Cumhuriyet’in 100’üncü yılını yazdı: “Bir cumhuriyetin başarılı olması için aynı zamanda demokratik olması gerekir. Türkiye cumhuriyet ama “demokrasisi” yok. Demokrasisi olmayan cumhuriyet “hasta” demektir. Ama bu yeni bir hastalık değil. Türkiye’de cumhuriyet kurulduğundan beri gerçek bir demokrasi olmadı. Demokrasi olmadığı için hukuk da hep sakattı. Benim babam da elli yıl önce yazdığı yazılardan ötürü tutuklanıp hapis yattı. Bugünkü yönetim Türkiye’yi hastalandırmadı, “eski ve kronik” bir hastalığı akut hale getirdi. Hastalık bir anlamda metastaz yapıp bütün bünyeyi sardı. Onun için Türkiye’de sancı ve çekilen acılar arttı.”

Cumhuriyet’in 100’üncü yıldönümü için Erdoğan’ın sosyal medya hesaplarından paylaşılan kutlama mesajındaki fotoğrafın hikayesini Gülse Birsel yazmıştı: “1990’ların başında babam bu fotoğrafı evde buluyor! Resimdeki kuzeni Kamil Kabalak’ın oğlu Hasan Kabalak’a, Ankara’ya yolluyor. Onlar da Genelkurmay Başkanlığı’nın arşivine gönderiyorlar. Fakat arşive yanlışlıkla Ankara’da 1929’da çekilmiş diye kaydediliyor.”

Cumhuriyet 100 yaşında. Peki, 29 Ekim 1923’de Cumhuriyet nasıl ilan edilmişti. İpek Çalışlar, “Mustafa Kemal Atatürk: Mücadelesi ve Özel Hayatı” kitabında öncesi ve sonrası ile Cumhuriyet tartışmasını yazmıştı: “Latife, sözüne değer verilen isimlerin nabzını yokladı. Eski Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal’i köşke davet etti, cumhurbaşkanlığı konusunu açtı. “Nasıl kabul eder millet bunu? Cumhurreisliğini hoş görür mü?” diye sordu. Yusuf Kemal onu rahatlattı. “Hiçbir mahzur yoktur. Unvan değişti, başka bir şey yok” dedi. Görüşmenin sonuna doğru yanlarına gelen Gazi de sohbete katıldı. “Yok canım benden vazgeçin, ben başvekil olayım da çalışayım. Mücadele edeyim. Fevzi Paşa’yı cumhurreisi yapalım...” diye itiraz etti. Yusuf Kemal Bey “Hayalatla uğraşmayalım paşam” cevabını verdi. Ağır nezle olan Mustafa Kemal’e, berbat bir diş ağrısı musallat olmuştu. Büyük bir gayretle kalktı giyindi, İstiklal Madalyası’nı taktı, öğleden sonra Meclis’e geldi ve kürsüye çıktı…Anayasa değişikliği için gerekli kanun teklifinin hazırlığı uzayınca Mustafa Kemal’in neşesi kaçtı: “Canım arkadaşlar niçin bu kadar uzatıyorlar?”” Mustafa Kemal yüz elli sekiz oyla cumhurbaşkanı seçildi. Kırk iki yaşındaydı. Muhafız taburu erleri öbek öbek şenlik ateşleri yakmışlar, neşe ile silah atarlarken, Mustafa Kemal çok kısa bir teşekkür konuşması yaptı. Sorun dişleriydi. Hepsi iltihap yapmış onu acıdan öldürmekteydiler. Yıllar sonra neden kısa konuştuğunu anlatırken “Dişlerim çok ağrıyordu” diyecekti.”

Filistin asıllı Amerikalı yazar Dr. Hala Alyan yazdı: “2017 yılında Filistinli bir aileyi konu alan bir roman yayınladım. Saygın bir yayınevi tarafından basıldı, basında çok güzel yer aldı. Bir kitap turu düzenlendi. Panellerde, kitap kulüplerinde konuştum. Kitapla ilgili soruları yanıtlıyordum. Sürekli ortaya çıkan bir nakarat vardı. İnsanlar hikâyenin ne kadar insani olduğunu söyleyip duruyorlardı. Çatışmayı insanileştirmişsiniz, bu insani bir hikâye diyorlardı. Ne zaman Filistinlileri insanlaştırdığım söylense, aklıma gelen soruyu bastırmak zorunda kalıyordum: Filistinliler daha önce neydiler ki şimdi insanlaştılar? Filistinlilerin katledilmesi çoğu zaman tarih dışı ve gerçeklikten kopuk bir şekilde sunuluyor: Filistin’e düşen ve insanları öldüren füzeler, işgale veya politikaya atfedilmiyor. Filistinliler ölüleri için merhamet görmek istiyorlarsa önce masumiyetlerini kanıtlamaları gerekiyor.”

Sedat Peker, New York Times Square'deki billboardlara Cumhuriyet'in 100'üncü yıldönümü için ilan verdi: "Benim tüm hayatım tartışmaya açık olsa da namus, şeref ve Atatürk sevgim tartışmaya açık değildir ve bu konuada çok ama çok iddialıyım."

Rusya, Ukrayna SİHA'larının Kursk Nükleer Santrali'ne zarar verdiğini açıkladı. Donetsk bölgesindeki Avidikya yakınlarında çatışmalar devam ediyor. Malta'da 66 ülkenin katılımıyla Ukrayna barış zirvesi düzenleniyor. Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko: Rusya ve Ukrayna bir çıkmazda, kimse bir şey yapamaz.

İddialara göre 16 yaşındaki Armita Geravand, Tahran metrosunda başörtüsü takmadığı gerekçesiyle ahlak polisi tarafından uyarıldı. Polisin uyarısı sonucunda yaşanan tartışma arbedeye dönüştü ve genç kız yere itilmesinin ardından bayıldı.

"Friends" dizisinde canlandırdığı Chandler Bing karakteriyle hafızalara kazınan Matthew Perry, 54 yaşında hayatını kaybetti. Amerikan basını 54 yaşındaki yıldızın evindeki jakuzide ölü bulunduğunu aktardı. Matthew...

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti İstanbul İl Başkanlığı tarafından Atatürk Havalimanı'nda düzenlenen "Büyük Filistin Mitingi"nde konuştu: "Ey dünya, bütün bu gerçekleri görüyorsunuz. BM Genel Sekreteri haykırıyor ama duymuyorsunuz. Sağır, kör oldunuz. Hani ben Davos’ta siz öldürmeyi iyi bilirsiniz demiştim ya bunlar öldürmeyi iyi bilenler. Dün birbirini gırtlaklıyor, Yahudileri gaz odalarında öldürüyor atom bombasıyla şehirleri haritadan siliyorlardı. Aynı zihniyet bugün Gazze’de."

İsrail Dışişleri Bakanı Eli Cohen’den, Erdoğan’ın Filistin mitingi konuşması sonrası mesaj:: Türkiye'den gelen sert açıklamalar karşısında, İsrail-Türkiye ilişkilerinin yeniden değerlendirilmesi amacıyla Türkiye'deki diplomatik temsilcilere geri dönme talimatı verdim.

Habertürk yazarı Nihal Bengisu Karaca: "Batılı ülkeler ilk kez Ortadoğu’daki bir katliama çanak tutmuyor. Irak işgali nedeniyle 1,5 milyon Iraklı öldü. Afganistan örneği ortada. Ancak bu kez çok açık bir fark var. Batılı devletler daha önce de Ortadoğu’da, Uzakdoğu’da, Orta Afrika’da ya da başka bir coğrafyada işgal veya müdahaleye giriştiler, ya da bir soykırım failini desteklediler. Ancak bunu iyi kötü bir mazerete dayandırmaya özen gösterirlerdi. Ama bu kez, bunu hiçbir değere dayandırma gereği duymuyorlar."

1933 yılında Cumhuriyeti’nin 10. Yıl kutlamalarında Ankara’da çekilmiş ve daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış fotoğraflar Ankara’da açılan “Meçhul Seyyahların Ankara Fotoğrafları, 1933 Ankara’sı, Törenler...

Batı Şeria'nın birçok şehrinde gece boyu protestolar yaşandı. ABD'nin BM büyükelçisi, geçen hafta şiddeti kınayan kararı veto ettikten sonra bugün "masum Filistinliler korunmalı" dedi. ABC News: göre ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in operasyonlarının kapsamının genişletilmesinden haberdar değildi. UNICEF, Filistin Kızılayı ve Sınır Tanımayan Doktorlar, Gazze'deki personeliyle temaslarının kesildiğini açıkladı. Filistin Sağlık Bakanlığı: Batı Şeria'da bir Filistinli, İsrailli yerleşimciler tarafından vurularak öldürüldü. Birleşmiş Milletler: Hizbullah militanları ile İsrail ordusu arasındaki çatışmalar nedeniyle Lübnan'da yaklaşık 28.965 kişi evini terk etmek zorunda kaldı.

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu: “Ekrem Bey’e eli güçlensin diye Divan Başkanlığı teklif ettim”, “Ben kimseye bir vaatte bulunmadım, Sayın Babacan’ı kurultaydan sonra ziyaret edeceğim”, “Seçilseydim bu arkadaşlarımın hepsi yanımda olacaktı, şimdi karşımdalar”, "Gemiyi limana güvenli bırakmak için adayım. Bilgili, birikimli, iyi bir sosyal demokrata devredeceğim", “İttifak olmasa da İstanbul’u kaybetmeyeceğiz”, “Ülkesini seven Bakan Yerlikaya’ya destek versin.”

Gazze'deki İsrail saldırılarına karşı ateşkes talebiyle New York'taki Grand Central tren garında oturma eylemi yapan Yahudi Amerikalı barış yanlısı göstericilerden yüzlercesi gözaltına alındı.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, rehinelerin serbest bırakılması, taraflara insancıl ateşkes ve uluslararası hukuka uyma çağrısı yapan önergeyi 14'e karşı 120 oyla kabul etti. Hayır oyu verenler: İsrail, ABD, Avusturya, Tonga, Fiji, Macaristan, Çekya.

Amerika Birleşik Devletleri'nde katil avı sona erdi. Maine eyaletinde 18 kişiyi öldüren Robert Card ölü olarak bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 7 Ekim'den bu yana Gazze'de 7 bin 28 kişinin hayatını kaybettiğini, bunların yüzde 40'ından fazlasının çocuk olduğunu söyledi. Bölgedeki 35 hastaneden 23'ü kısmen çalışmaya devam ediyor. Diğer hastaneler ve sağlık ocakları kapanmak zorunda kaldı.

Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından Cumhuriyet'in ilanının 100. yılı için hazırlanan "Vatan, Millet Sevdasıyla Nice Yüzyıllara" başlıklı hutbe, ülke genelindeki camilerde Cuma namazında okundu.Hutbede, Mustafa Kemal Atatürk'ten bahsedilmemesi ise sosyal medyada tartışma konusu oldu.

İspanya’da 200 binden fazla çocuğun Roma Katolik din adamları tarafından cinsel istismara uğradığı iddia ediliyor. Bağımsız bir komisyon tarafından hazırlanan raporda, Katolik kilisesinin bu vakalara tepkisinin yetersiz olduğu ve tazminat sağlamak amacıyla bir fon oluşturulması çağrısında bulunuluyor.

Erdoğan, Cumhuriyet'in 100'üncü yıldönümü için vatandaşları evlerine ve iş yerlerine bayrak asmaya çağırdı: "Cennet vatanımızın 81 vilayetindeki tüm kardeşlerimi, yurt dışında yaşayan tüm vatandaşlarımızı evlerini, dükkânlarını, arabalarını Türk bayraklarıyla süsleyerek Cumhuriyetimizin 100’üncü yaşını selamlamaya, bu gurur gününe ortak olmaya davet ediyorum. Yer gök bayrak olsun."

11’inci Cumhurbaşkanı Abdullah Gül: "Halklarını mutlu ve zengin yapmayı başaran ülkelerin hangi yollardan geçtiği bellidir. Biz cihanşümul devletler kuran, imparatorluk geçmişi olan bir milletiz. Büyük bir özgüven içinde önce evimizin içini düzene koymalıyız. Bunun için evrensel standartlarda, temel hak ve özgürlükleri esas alan, hukukun üstünlüğüne dayalı ileri bir demokrasiyi gerçekleştirmeliyiz. Sürdürülebilir, topyekûn kalkınmanın da zemini budur."

AK Parti Gençlik Kolları üyeleri, ABD'li kahve zinciri Starbucks'ın Türkiye'deki şubelerinde eylem yaptı. https://twitter.com/AKGenclikGM/status/1717890007686341081 AK Parti Gençlik Kolları Genel Başkanı ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan,...