Serbestiyet

Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi, 28 Şubat davasında müebbet hapis cezası alan ve cezaları Yargıtay tarafından onanan, aralarında Çevik Bir ve Çetin Doğan'ın da bulunduğu 14 sanık hakkında tutuklama kararı verdi.

The New York Times gazetesi, geçen Mayıs ayında Gazze’de 260 kişinin hayatını kaybettiği İsrail saldırılarının, Gazzeliler tarafından cep telefonuyla kaydedilmiş görüntülerine dayanan 14 dakikalık bir belgesel yayımladı. Gazze’nin 11 gününü anlatan çok çarpıcı belgeseli Serbestiyet okurları için çevirdik.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Muğla'nın Bodrum ilçesinde orman yangınında zarar gören bölgeleri ve köyleri ziyaret etti. Akşener, askerlerin eski yangınlarda olduğu gibi afet bölgelerinde görülmemesi tartışmalarına değinirken, bunun nedeninin EMASYA protokolünün yürürlükten kaldırılması olduğunu öne sürdü ve geri getirilmesini istedi.

Birkaç yıl önce geleneksel İslamı ve yorumlarını incelediği İngilizce kitabı yurtdışında büyük ilgi uyandıran Gökhan Bacık’ın reformcu-rasyonalist İslam yorumlarını ele aldığı yeni kitabı, önümüzdeki haftalarda yine İngilizce olarak yayımlanacak: “Contemporary Rationalist Islam in Turkey: Religious Opposition to Sunni Revival.” Gökhan Bacık’ın Ahval’de kaleme aldığı ve Türk Sünniliğiyle Taliban’ınki arasında ciddi bir fark bulunmadığını savunduğu yazısını okurlarımızla paylaşıyoruz.

Eski başbakanlardan Gelecek Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu, Habertürk TV'de Fatih Altaylı'nın konuğu oldu: "Esas göç, büyük fırtına Halep'in düşmesinden sonra geldi. Tam Fırat Kalkanı operasyonu yapılırken, Rusların bir anlamda bu operasyonu kabullenmesi için Halep şehri terk edildi, boşaltıldı. O zaman da Halep'teki bütün nüfus Türkiye'ye geldi."

BBC Türkçe’den Fundanur Öztürk, Taliban’ın iktidarda olduğu 1996-2001 arasında Afganistan’da bulunan, daha sonra Türkiye’ye yerleşen Afgan kadınlarla konuştu. Konuşan kadınların tamamı “Kimse Taliban’ın bu kez kadınlara zulmetmeyeceğine inanmasın” diyor. BBC Türkçe’nin “Bu haberdeki bazı anlatılanları rahatsız edici bulabilirsiniz” uyarısıyla yayına koyduğu söyleşileri okurlarımızla paylaşıyoruz.

Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’yi ‘seyahat etmeyin’ uyarısının yapıldığı ülkelerin yer aldığı kategoriye ekledi: “Ülkedeki güvenlik güçleri siyasi güdümlü, yetersiz veya gizli tanıklara ve kanıtlara dayanarak terör örgütleriyle bağlantılı oldukları iddiasıyla ABD vatandaşları da dahil olmak üzere on binlerce kişiyi gözaltına almış durumda. Türkiye Hükümeti’nin onaylamadığı gösterilere katılmak ve hükümeti eleştirmek (sosyal medya dahil) tutuklama ile sonuçlanabiliyor."

Serbestiyet yazarı Vahap Coşkun Gazeteduvar’dan Vecdi Erbay’ın sorularını cevapladı (17 Ağustos). Ağırlıklı olarak Kürtlere yönelik saldırılar ve orman yangınları sırasında kendine güç vehmedip ‘sabotajcı’ avına çıkan grupların yarattığı sorunların ele alındığı söyleşiyi okurlarımızla paylaşıyoruz.

Taliban’ın sosyal medya hesabı dışında yüzünü göstermeyen gizemli sözcüsü Zebihullah Mücahid, dünya medyasının karşısına çıktı ve güvenceler verdi: “20 yıl önceki halimizle şimdiki halimiz arasında devasa bir fark var. Hiçbir iç veya dış düşman istemiyoruz. Bize karşı savaşan herkesi affettik. Düşmanlıklar son bulmalı. ABD veya uluslararası toplumdan kimseye zarar verilmeyecek. Kadınların bizim çerçevemiz dahilinde çalışmasına ve okula gitmesine izin vereceğiz. Kadınlar, bizim çerçevemiz dahilinde, çok faal olacaklar.”

Afgan kadın hakları ağının kurucusu Seraj Mahbouba TRT World yayınında isyan etti: “Şu an Afganistan’da olan şey ülkeyi 200 yıl geriye götürüyor. Bu nesle dair hiçbir güzel şey göremeyeceğim. Bu dünyadan göçmüş olacağım. Size seslendik, yardım istedik, talepler ilettik, her şeyi yaptık. Umurunuzda olmadı. Hepiniz iğrençsiniz.”

Kabil’in düşüşünden sonra ekranlarda gözükmeyen kadın gazeteciler bugün Afganistan’ın büyük haber kanalı Tolo News ekranlarında yeniden görülmeye başladı. Taliban yöneticisinin kadın spikere konuk olması dikkat çekti.

Binlerce kişiyi tahliye etmeyi planladığını duyuran Almanya’nın Kabil’e gönderdiği ilk uçağın yalnızca 7 kişiyle döndüğü ortaya çıktı. Almanya Savunma Bakanı Kramp-Karrenbauer “Tahliye faaliyetleri devam edecek” dedi. Hollanda’nın Kabil Büyükelçiliği’nde görevli diplomatların da Afganistanlı personele haber vermeden ülkeden ayrıldıkları öğrenildi.

Batı Karadeniz'deki sel felaketinden en fazla etkilenen Bozkurt'ta ev ve işyerlerinin giriş katları balçık içinde, ilçenin altyapısı çöktü. Deutsche Welle Türkçe adına Bozkurt'ta giden Alican Uludağ’ın izlenimleri: “Selin etkisini yitirmesinin ardından Ezine Çayı’nın debisi düştü. Daha önce çay yatağı daraltılan ve düz bir hattan denize dökülen Ezine Çayı'nın selin ardından ‘S’ şeklinde kıvrılarak eski yatağını bulduğu görüldü.”

11 Eylül saldırıları sonrası 2001'de ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin müdahalesiyle iktidardan uzaklaştırılan Taliban, Afganistan'da başkent Kabil'i de alarak yeniden kontrolü sağladı. Taliban'ın yeniden güç kazanması sonrası kadınlar, yaklaşık 20 yıllık mücadelelerle kazanılan özgürlükleri kaybetmekten korkuyor.

Kabil Havalimanı’nda ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir kargo uçağının kanatlarına tırmanan, uçak kalkarken peşinden koşan Afganlıların bunu neden yaptığı sorusunun cevabını dün geç saatlerde Kabil Havalimanı’ndan kalkan bir başka Amerikan askeri kargo uçağının fotoğrafları verdi. Askeri uçağın pilotları, kapılarını açınca içeriye giren Afganlarla birlikte kalkmaya karar verdi. Gizlenen varış noktasına vardığında uçaktan 640 Afganlı indi.

Bir ay önce Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirip, Afgan hükümetini düşüremeyeceğini söyleyen Biden, Kabil'in düşmesinden sonra Camp David'deki tatilini bozup, Beyaz Saray'da basının karşısına çıktı. Biden çekilme kararını savundu: “Afgan ordusunun kendisi için savaşmaya istekli olmadığı bir savaşta Amerikalılardan savaşmalarını ve ölmelerini isteyemezdim.“

Önce Sovyet işgaline direnen, ardından Kuzey İttifakı’nı kurarak Taliban’a karşı savaşan ve 11 Eylül 2001 saldırılarından iki gün önce bir suikast sonucu öldürülen Tacik asıllı Afgan komutan Ahmet Şah Mesud’un oğlu Ahmed Mesud, ülkenin kuzeyinde Taliban’ın ele geçiremediği son yer olan babasının kalesi Penşir’den direniş çağrısı yaptı: “Bu kavga artık benim, dönüşü yok. Silah arkadaşlarım ve ben, köleliği reddeden ve ölmekte olan ülkemizin son özgür bölgesi olan kalemiz Penşir'de herkesi bize katılmaya çağırıyorum.” Mesud’u, Penşir’de aralarında Afganistan devlet başkan yardımcısının da olduğu mücahit komutanlarıyla birlikte toplantı halinde gösteren bir de fotoğraf yayımlandı.

Tokyo Olimpiyatları’nda bütün Türkiye’nin tanıdığı Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı’nın yıldızı Ebrar Karakurt'un sosyal medya hesabından paylaştığı fotoğrafla ilgili yapılan bazı haberler Türkiye’de LGBT ayrımcılığına karşı benzeri az görünen bir dayanışma kampanyasını tetikledi. Türkiye Voleybol Federasyonu, Eczacıbaşı Spor Kulübü ve takım arkadaşları Ebrar’a destek verdi. Ünlü isimler de paylaştıkları mesajlarla “size ne, bize ne” dedi.

Meram İlçe Emniyet Müdürü Mehmet Akbaba, ilçede Kürt Dal ve Dedeoğulları ailelerinden 8 kişinin katledilmesi olaylarında ihmali olduğu gerekçesiyle görevinden alındı.

1990'ların başından bu yana dışarıdan desteklerle Taliban ismiyle oluşturulan ve Afganistan'da şeriat kanunlarını uygularken muhaliflerine yönelik katliamlar gerçekleştiren, kadınlara dini gerekçelerle acımasızca baskılar uygulayan ve ABD işgalinin başında yenilse de 20 yılın sonunda daha güçlü şekilde ortaya çıkan silahlı grup kimdir?

Covid-19'la mücadele kapsamında, sağlık çalışanları ve öncelikli gruplara dördüncü doz aşı hakkı verildi. Covid-19’a karşı toplumsal bağışıklığın sağlanması amacıyla yürütülen aşılama çalışmalarında 1 Temmuz’dan itibaren...

Afganistan'ın başkenti Kabil'den kalkan bir uçağın kanadına tutunan iki kişi uçak yükselince metrelerce yükseklikten düşerek hayatını kaybetti.

İngiltere'nin Manchester şehrinde aşı karşıtları, düzenledikleri "Özgürlük" mitingi sırasında aşı ve test merkezlerini bastı.

Eski HDP eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, Gazeteduvar’dan İrfan Aktan’ın sorularını cevapladı. “Şu andaki gerilimleri sistematik bir planın parçası olarak görmüyorum” diyen Demirtaş’a göre, “yaşananlar hükümetin kullandığı dilden kaynaklı tek tek vakalar…” Demirtaş, mülteci tartışmalarıyla ilgili olarak da Türkiye’nin kimseyi ateşin içine geri gönderemeyeceğini söyledi ve Batı’yı sorumluluk almaya çağırdı.

Taliban, ABD’nin ve NATO’nun müdahalesiyle iktidarı terk etmek zorunda kaldığı 2001’den bu yana geçen 20 yılda ne kadar değişti? Sosyal hayatı, zorlamalarla kendi inançlarına uygun biçimde ‘düzeltmek’ hususunda 1996-2001 arasındaki katı tutumunu sürdürecek mi? Başta kadınların toplum içindeki konumları ve hakları olmak üzere Taliban sözcülerinden karışık mesajlar gelirken, BBC Araştırma Ekibi Taliban’ın son aylarda yeniden ele geçirip fiilen yönettiği yerleri gezdi ve gözlemlerini haberleştirdi.

Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesinden sonra ülkeden kaçmak isteyenler Kabil Havalimanı'na akın etti. Zorla uçaklara girmeye çalışan sivilleri dağıtmak için havaya ateş açıldı. Konsolosluk çalışanlarını havalimanından tahliye etmeye başlayan ABD'nin Dışişleri Bakanı Blinken de şaşkın: "Milyarlarca dolar harcayarak Afganistan’a hava kuvvetlerine sahip, 300 bin kişilik donanımlı bir ordu kurduk ama bu ordu ülkesini savunamadı."

Ankara, İran sınırından Afgan göçmenlerin Türkiye’ye girdiğini gösteren videolara haftalarca “asılsız”, “gerçek dışı” dedi. Nihayet Erdoğan gerçeği kabul etti: "İran üzerinden Afgan göçmen dalgasıyla karşı karşıyayız.”

Taliban’dan Afganistan’ın yeni dönemine ilişkin ilk sinyal geldi. Bir Taliban sözcüsü uluslararası medyaya konuştu. Kadınların tek başlarına dışarı çıkabileceklerini ve başları örtülü olarak çalışma ile eğitim alma haklarından faydalanmaya devam edebileceklerini açıkladı. Okula gittiği için 15 yaşında Taliban’ın Pakistan kolu tarafından başından vurulan Nobel ödüllü Malala: “Taliban’ın Afganistan’daki ilerleyişini şok içinde izliyoruz.”

Biden'ın cevabı: "Hayır değil. Çünkü Afgan ordusu dünyadaki herhangi iyi bir ordunun sahip olduğu kadar 300 bin iyi donanmış askere ve hava kuvvetlerine sahip." Başka bir gazeteci: "İstihbarat birimleriniz Afgan hükümetinin çökmeye çok yakın olduğu değerlendirmesini yapıyor." Biden: "Bu doğru değil."

Taliban, Kabil'e girmesinden saatler önce Afganistan İçişleri Bakanlığı müşaviri Farhad Khurami birartıbir’den İrfan Aktan’a konuştu: Taliban geldiğinde herkes kaçmayı düşünüyor. Son üç ayda sadece Kabil’den 40 bin kişi Türkiye’ye yasal yollardan gitmek için vize başvurusu yaptı. Eğer vize sorunu olmasaydı, nüfusun yarısı Türkiye’ye kaçardı...Artık telefonu kapatmam gerekiyor, dünya şunu bilsin, ülkemizi cehenneme çevirdiler.