Arnavutluk satılık değil” sloganı sadece Jared Kushner’in lüks yatırım projesine karşı atılmış bir slogan değil. Bu söz, uzun yıllardır kendilerini ne iktidarda ne de geleneksel muhalefette temsil edilmiş hisseden Arnavutların ülkenin nasıl bir geleceğe sahip olması gerektiğine dair isyanı.

Son on yılda Türkiye’nin dinî manzarası çarpıcı ve hızlı bir dönüşüm geçiriyor. Kamuoyunda tanınan dindar aydınların deist ya da ateist olduklarını açıklaması, üniversite gençliği arasında deizmin neredeyse bir kimlik ünvanına dönüşmesi ve araştırmaların dinî kimlikte somut bir kaymaya işaret etmesi, ciddi bir dönüşümün fiilen yaşandığını gösteriyor. Dijital çağın açtığı yeni sorgulama alanları, siyasi hayal kırıklıkları, cemaat travmaları, dindarlığın kültürel bir kimliğe indirgenmesi ve yükselen hedonizm, bu çok katmanlı sürecin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.

Şubat 2025’te İmralı’dan gelen çağrıyla açılan barış kapısı, 1993’ten 2013’e kaçırılan fırsatların kaderini paylaşmamalı. Dönüş yasası, infaz düzenlemeleri ve anayasal güvenceler beklemeye gelmez; çünkü bu ülkenin kaybedecek bir 45 yılı daha yok.