TÜM YAZARLAR

Devamı

    Cemaatler ve Devlet: Din ile Siyaset ayrılabilir şeyler mi?

    Hazmı zor olan gerçeği baştan söyleyelim. Din ile devlet tam olarak birbirinden ayrılamıyor.Çünkü aynı fonksiyonu görüyorlar: İrşad.

    İSTEMEZÜK!

    Maalesef yine olmadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın otoriter yönetimini demokrasiye zorlayacak şekilde siyaset yapma, muhalefet etme fırsatı yine değerlendirilemedi. Ne geçti şimdi muhaliflerin eline?

    Deyimlerle yeni yüz/binyıl

    İstisnalar hariç insanın iki basamaklı ömründe hem yeni bir yüzyıla, hem de hem de yeni bir bin yıla girmesi her ömre nasip değil. Kendi payıma şanslılar turnuvasında, erkeklerde güncel ortalama ömrün kalan kulaçlarındayım. Mesela 1946’da “Yaş 35! Yolun yarısı eder” diyerek ortalama ömrün 45’lik plak misali döndüğü ülkeye umut armağan eden Cahit Sıtkı Tarancı öyle şanslı değil. 46 yaşında gidiyor. Lâkin yeni bir yüzyılda, binyılda olduğumuzu unutalı kaç yıl geçti bilmiyorum. Ötesi -dilerim- “idrak ettiğimiz” bu çeyrek yüzyılda “şans”tan da söz etmek imkânsız.

    AK Parti 25 yaşında mı?

    Son 25 yılda bugün birbiriyle kanlı bıçaklı rakip olabilecek çok farklı AK Partiler oldu. Bütün bu farklı AK Partiler, zaman bükülse ve tarihte yan yana gelseler birbirlerinin en dişli rakipleri olabilirdi.

    Bir Macar masalı: Yargıç Baka’nın muhteşem dönüşü

    András Baka, bu hafta Macaristan’ın yeni Cumhurbaşkanı seçildi.Baka, Yüksek Mahkeme’nin eski başyargıcı.Orbán’ın otokratik yargı reformunu eleştirdiği için görevden alınmıştı. Orbán 16 sene sonra seçimleri kaybedince Baka intikamını aldı. Hukuk devleti adına sembolik bir zafer.

    5) Savaşın Adı ve Örgütün Adı

    Sömürgelik koşullarından türemezken “mış” gibi yapıp bu yolla meşruiyet arama cereyanı, 1960’ler ve 70’lerde Türkiye’ye de dayandı. Önce Türk, sonra Kürt aşırı-solunu etkiledi. THKO ve THKP-C gibi köksüz, temelsiz, dolayısıyla küçücük; öte yandan, geniş bir etnik tabana dayandığı için PKK gibi (nötr anlamda) çok daha ciddî örgütler, dünya çapındaki trendlerin Türkiye tezahürleri oldu. “Bak, Çin, Vietnam, Küba nasıl yaptı ve yapıyor? Biz de yapabiliriz.” 

    Galatasaray’ın Oyunu: Düz Ova, Kaba Kuvvet

    Galatasaray’ın oyununda illegalite yok; kumpas yok, bulmaca yok, aldatma yok, yanıltma yok. Dolayısıyla rakibin önüne konulan problem de son derece basit: Galatasaray ne yapabiliyorsa onu engelle.

    467 Vekil Nasıl Aynı Fikirde Buluştu? Yoksa Aslında Buluşmadılar mı?

    467 oy bu bakımdan önemli bir istisna oluşturuyor. MHP ile DEM Parti, CHP ile AK Parti aynı kararda buluşuyor; ertesi gün başka bir meselede tekrar karşı karşıya geliyorlar. Bu durumu siyasî tutarsızlık olarak görmemek gerekir. Tam tersine, sağlıklı demokratik siyasetin ihtiyaç duyduğu şeylerden biri değişken ortaklık geometrisidir. Her konuda aynı iki kampın karşı karşıya gelmesi siyasî rekabeti kimlik savaşına dönüştürürken, farklı meselelerde farklı çoğunlukların oluşması siyaseti yeniden müzakere ve pazarlık alanına çevirebilir.

    Muhammed Salah ve Futbolda İtibar Ekonomisi

    Süper Lig’de oluşan bu futbol ekonomisi, devlet yönetimindeki “itibardan tasarruf olmaz” denildiğindeki harcama dinamiğiyle oldukça benzerlik gösteriyor. Tüketim ve harcamanın başarı olarak görülmesi, sportif yatırım kadar sportif başarının geleceği düşüncesi ile Türkiye toplumu; siyasetten futbola benzer bir zihniyetle hareket ediyor.

    Neden Enkaz Altında Kaldık? (1): İnsanlar binaların değil, çöken bir sistemin altında öldü

    Neden Enkaz Altında Kaldık?” başlıklı bu yazı dizisi, tek bir suçlu bulup rahatlamak için değil, çöküşün birbirine bağlı nedenlerini görünür kılmak için kaleme alınacak.

    (4) Yan Pist: Sol ve Maksimalizm

    Son zamanlarda hangi konuya el atsam, kendimi böyle bir retrospektif içinde buluyorum. Yalnız esas problemi, çıkış noktamı (şu somut örnekte, Türkiye’nin sömürgelik nedir yaşamadığını ve dolayısıyla Millî Mücadele’sinin de bir ulusal kurtuluş savaşı olmadığını) yazamıyorum, tek başına. Bütün bir 19. ve 20. yüzyıl tarihi (ve düşünce tarihi, kavramlar tarihi) içine oturtmak; önü ve arkasını, sağı ve solunu belirlemek istiyorum.

    Birbirimizle Konuşmaya Cesaret Edebilir Miyiz?

    Barış sürecine mesafeli duran muhalif kesimler için de başka türden bir cesarete ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. İnsan bir sürece kuşkuyla yaklaşırken de karşısındakini dinleyebilir, eleştirilerini korurken aynı masaya oturabilir.

    Siyasette Maksimalizm Tuzağı: Kusurlu Çözüm mü, Kusursuz Çözümsüzlük mü?

    Maksimalizmin en büyük yanılgısı, “kusurlu çözüm”ü reddettiğinde onun yerine “kusursuz çözüm”ü seçtiğini sanmasıdır. Oysa siyasetin gerçek dünyasında masada üçüncü bir seçenek bulunmayabilir. Kusurlu çözümü reddederek seçtiğimiz şey, çoğu zaman kusursuz çözüm değil, çözümsüzlüğün tâ kendisidir.

    Hem şiş yandı hem kebap!

    Özgür Özel ne evetçilerin gönlünü alabildi ne de hayırcıların yüreklerini soğutabildi.Yani günün sonunda hem şiş yandı hem de kebap.

    Yasaları barışın karşısına koymak adalet getirir mi?

    Bugünkü bazı muhaliflerin “tavizsiz” tavrı, hukukçuların “mutlak adalet” ve “yasallık” takıntısı; Türkiye’ye asla sahip olamayacağı barışı (yani çatışmayı) vadediyor.

    Silah bırakırken PKK’yı kınama yarışı…

    Ne tuhaftır ki PKK kendisini feshedip silah bırakma sürecine girince, işler ciddileşip Meclis’e bunun için bir yasa gelince Türkiye’de birdenbire PKK’yı ve Öcalan’ı kınama yarışı başladı.

    (3)1945 sonrasında Üçüncü Dünya, Marksizm ve Ulusal Kurtuluş savaşları

    Sosyalizmin itibarsızlaşmasını 1960’larda yükselen, 70’lerde ivmesini henüz koruyan anti-emperyalizm telâfi ediyor; Batı toplumları için sosyalizm cazibesini yitirirken, Batı-dışı toplumlarda 20. yüzyıl Marksizmi kendini belki her zamankinden fazla dinletebiliyordu.

    Almanya’da Sol’un Sürpriz Yükselişi: Elif Eralp Berlin başbakanlığına mı yürüyor?

    Berlin’de 20 Eylül seçimleri yaklaşırken Filistin’e desteği, göçmen hakları ve radikal konut politikalarıyla öne çıkan Die Linke anketlerde yüzde 20’yi aştı. Türkiye kökenli Elif Eralp, seçim sonrası kurulabilecek sol koalisyonla Berlin’in başına geçebilir.

    Post-Post-Kemalizm veya Memur Çocuklarının İsyanı

    Post-Kemalizm bir değişimin sebebi değil sonucuydu. Kemalizm eleştirisi olarak yapılmasaydı bu eleştiri, o zaman başka şeylerin eleştirisi şeklinde daha radikal biçimde yine yapılacaktı.

    Mekke Anlaşması ve “Düğüm Devlet” Türkiye: Savunma İttifakından Yeni Bir Ekonomik Coğrafyaya

    Mekke Anlaşması yalnızca bir savunma ittifakı değil, Türkiye’nin “Düğüm Devlet” olma ihtimalinin de yeni bir aşaması.

    Kürt sorunu yasası nasıl değerlendirilmeli?

    Bu yasa, özetle, Kürt sorununun nihai çözümü için yeterli olmayan ancak gerekli bir aşamadır. Özetle, eksik-fazla çatışma çözümü sürecinin bu hâliyle geldiği nokta, Türkiye bakımından tarihî ve hayati bir aşamadır.

    Korkularla, acılarla beslenen öcüler

    Türkiye’de de kim bilir kaç kuşağın yaşadığı korku atmosferi, 65 yıllık tarihiyle “Alacakaranlık Kuşağı” dizisini bile solluyor. O dizinin girişinde vurgulandığı gibi “ışıkla gölgenin, karanlığın buluştuğu, insan aklının sınırlarını zorlayan bir boyut”. İzlediğim güncel bir dizi de öcü böö’cülerin, kötülüğün farklı yüzleriyle ilgili. En beteri; zira insan suretindeki yaratık, o canavar, korkuyla, yarattığı dehşetle, insanların acılarıyla, kederiyle besleniyor. Güncel hâliyle medyatik de…

    “Silah bırakacağım” diyen örgüte, “hayır, bırakamazsın” demek….

    Bu yasayı okuyunca devlet cephesinden bakan birinin itiraz edecek bir şey bulmak için çok çabalaması gerek. Esas örgüt cephesi için kabul edilmesi daha zor bir yasa bu.

    Solcu big boy’lar, İsrail lobisini nasıl patakladı?

    İsrail lobisinin 70 milyon doları, Abdulrahman Muhammed El-Sayed’i durdurmaya yetmedi. El-Sayed, Amerika’nın ilk Müslüman senatörü olabilir. Bu tarihi başarının arkasında sosyalist Türk big boy Hasan Piker ve İsrail karşıtı Yahudi senatör Bernie Sanders var. Bir Arap, bir Türk ve bir Yahudi el ele verip İsrail lobisini yendi.

    *(2) 20. Yüzyılın ilk yarısında, “Ulusal Kurtuluş Savaşı” olgusu ve kavramı mevcut değildi

    20. yüzyılın ilk çeyreğinde Kurtuluş Savaşı diye bir terim, böyle bir kategori mevcut değildi. Çünkü sömürgelik hallerinden çıkış çabaları ancak gelecekte yaşanacaktı.

    “Barış” ne zaman güven vermeye başlar?

    Türkiye, kendi Kürt vatandaşlarıyla bağını kuvvetlendirdikçe Irak ve Suriye’de yaşayan Kürtlerle de daha güçlü bir ilişki kuruyor.“Türkiye büyümezse küçülür” sözünü bu nedenle önemsiyorum.

    İyi formül, kötü gelenek: Yeni yasa yargıyı aşabilir mi?

    Bu yasa, barışa bizi götürebilecek cesur ve rasyonel bir adım. Ancak elimizde iyi bir formül olsa da onu uygulayacak yargı geleneği hâlâ eski.Barışın kalıcı olması için geçmişte Habur’da yapılan hataların tekrarlanmaması gerekiyor.

    Hangisi doğru (1) Ulusal Kurtuluş Savaşı mı, Milli Mücadele mi?

    Mustafa Kemal (Atatürk) hiçbir zaman 1919-1922’nin adını (ulusal) kurtuluş savaşı koymadı. Milletin kurtuluş mücadelesinden çok genel anlamda söz etti. Spesifik bir tanım olarak ortaya atmadı. Mümkün de değildi, çünkü böyle bir kavram yoktu o sırada.

    Çerçeve yasa ve yeni bir dönem

    Çerçeve yasa, beklentileri bütünüyle karşılamasa bile meselenin çözümünde önemli bir adım. Türkiye bu sorunun üstesinden gelebilecek güçte.

    Neden kendimizi gerçekleştiremiyoruz?

    Bu toplum bize kendimizi ve ülkemizi sevme özgürlüğü tanımaksızın zorla bir şeyleri sevdirmeye ve kabul ettirmeye, birilerini zorla alkışlatmaya çalışırken elimizden kayıp giden ülkeyi coşkuyla ve neşeyle yeniden kurma ihtimalini yok ediyor.