30 yıl önce Özer Çiller’e yakın Baba Tezmen telefon direği soruşturmasında “sanık”tı. Bugün oğul Tezmen fon soruşturmasında gözaltında.

Devlet, 1.300 dolarlık bir hareketi, küçük esnafın IBAN’ını görebiliyor; ama milyarlarca dolarlık fonlarda aylarca biriken riski neden ancak sistem çöktüğünde görüyor? 21 milyar dolarlık fon krizinin geride bıraktığı en büyük açık para değil, güven açığı. Çünkü mesele yalnız kimin suç işlediği değil; denetlemekle görevli olanların neden zamanında görmediği.

Fransa’da bir askerî vaizin paraşütçülere verdiği radikal sağ tonlu vaaz ülkede krize dönüştü. Vaizin “yerimizi başkaları alır” sözleri ve solcuları hedef alan ifadeleri hakkında disiplin süreci başlatılırken, vaazın verildiği 3’üncü Deniz Piyade Paraşüt Alayı’nın Cezayir Savaşı’nda işkence tartışmalarına uzanan geçmişi, bugünkü krize tarihsel bir boyut ekliyor.

Piyasada fiyatı aşağı çekmenin en kalıcı yolu, fiyatı emirle veya sopayla aşağıda tutmak değil; daha fazla üretim, daha düşük maliyet ve daha fazla rekabettir.Adalet Bakanlığı’nın en iyi yapabileceği hallere yeni firmaların girmesini engelleyen bir mafya-vari yapı varsa onunla mücadele edip rekabete uygun koşulları temin etmektir.

Futbol artık biraz da mühendisliktir; sonucu belirleyen şey, yeteneğin nasıl örgütlendiğidir. Beşiktaş–Amedspor maçı bunu açık biçimde gösterdi.

Fazla gergin buldukları zahidi beğenmeyen velayetin sarhoş aşıkları onları hizaya getirecek bir yeni takvalı yurttaş profiliyle karşılaştılar. Velayetin körlüğünü aşan, ama velayeti fıkhın/ilmin sınırları içinde tutarak sürdüren bir asfiya sınıfı ortaya çıktı. Asfiya, evliyanın kitaba ve şeriata tabi ve duyarlı yeni biçimi olarak hiyerarşideki yerini aldı. Başka bir ifadeyle, zühd ve velayet (zahitlik ve dervişlik) çatışması asfiya sentezi ile aşıldı.

Sürecin Meclis ayağında geniş bir mutabakat oluştu ancak bunun toplumdaki karşılığı aynı seviyede değil. Toplumsallaşma, sürecin sonunda yapılacak bir iletişim faaliyeti değil, ayrılmaz bir parçasıdır. Bunun için toplum doğru zamanda bilgilendirilmeli, farklı kesimlerin kaygıları dinlenmeli ve herkes kendi mahallesinde siyasi risk almalıdır.

Zeki Demirkubuz’un kamerasının kenara ittiği Yusuf, Hayat’ın Rıza’sıyla intikamını alıyor. Bekir’in karanlığından yola çıkan Rıza; öfkeyi, kini ve katil olma ihtimalini yaşayıp reddederek Yusuf’u da, Şatov’u da, Bekir’i de aşıyor. Demirkubuz, Rıza’yla yalnızca karakterini karanlıktan çıkarmıyor, kendi sinemasına da bir çıkış ihtimali bırakıyor.

Ruhi Su 41 yıl önce bugün gitti… Türküleri tanımamda, sevmemde payı büyük.Ondan önce türküleri çocukken beni denize götüren gece otobüsünde hoş görüyorum.Ardından ilk ateşkes, ortaokulda Cem Karaca’yla, “Emrah” 45’liğiyle... Onu önce sevda türküleri, şarkılarıyla seviyoruz. “Türkü-şarkı marşları”nı sonra. Ruhi Su’da ise tersine… Önce “devrimci” Ruhi Su’yla tanışıyoruz. Sevda türküleri önü deniz, ardı yemyeşil yayla bir balkonda âniden bastırıyor; “Yaprak döker bir yanımız /Bir yanımız bahar bahçe”.

Kırmızı Pazartesi’de Santiago Nasar’ın öldürüleceğini bütün kasaba biliyordu.Fon krizinde de “Kim biliyordu?” sorusunun cevabı açık: Bütün dünya biliyordu.Peki neden kimse bir şey yapmadı?

İsrail, Gazze soykırımını anlatan yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor’un vatandaşlıklarını iptal edebilir. Amerikalı rapçi Macklemore İsrail’i eleştirdiği için Ed Sheeran’ın turnesinden kovuldu. Gidecek yeri kalmayanların sığınabileceği güvenli bir liman yok. Kınamak kolay, ama Gazze’ye borcumuz bunun çok daha ötesinde. Bu limanı bulmak, bu liman olmak zorundayız.

15 yıl sonra Şam’da sahneye çıkan Assala Nasri, Esed rejimine karşı tavrı nedeniyle ülkesinden uzak kalmıştı. Devlet tarafından ödüllendirilen sanatçı için sokaklarda “günah konserleri iptal edilsin” kampanyası başlatıldı. Tartışma, yeni Suriye’nin çoğulcu mu yoksa tek sesli mi olacağı sorusunu gündeme getirdi.

Şu an silahı devreden çıkarmak için bir düzenleme söz konusu, Meclisin gündemindeki konu bu ve biz de bunu konuşuyoruz. Odağın kaybedilmesine izin vermemek bakımından zaman zaman hatırlatılması gereken bu olmalı.

Beşiktaş’ın Marsilya karşısında aldığı 4-1’lik galibiyet, skoru kadar oyunun kendisiyle de konuşulmayı hak ediyor. Çünkü bu maçta skor ile oyun arasında ciddi bir mesafe var. Beşiktaş, ilk yirmi dakika dışında oyunu domine etmedi. O ilk bölümdeki üstünlüğü de rakibin bütün direnç noktalarını kıracak bir keskinlik taşımıyordu. Goller, oyunun kendisinden daha fazla göz kamaştırdı.

Netflix’in The AI Doc belgeseli, doğacak çocuğunun nasıl bir dünyada yaşayacağını merak eden Daniel Roher’in yapay zeka yolculuğuyla başlıyor. Fakat birkaç ay içinde tartışma makinelerin ne kadar güçleneceğinden, şirketlerin ve devletlerin neden birlikte yavaşlayamadığı sorusuna geldi: OpenAI daha sıkı kurallar istiyor, Anthropic hızın düşürülmesini savunuyor; ABD Çin’in kendisini geçmesinden, Çin ise güvenlik söyleminin Amerikan üstünlüğünü korumasından kuşkulanıyor. Yapay zeka yarışının paradoksu giderek belirginleşiyor: Herkes riskin farkında, ama kimse rakibinin de frene basacağından emin değil.

Neden geri kaldık” literatürü, “nasıl oldu da hayatta kaldık” literatürünü kat be kat aşıyor. Osmanlılar küçük küçük yenilip adım adım daralırken, parça parça toprak kaybederken zaman kazandılar. “Osmanlı modernleşmesi olmasaydı Türk Devrimi de olamazdı. Doğrusu, bu derslerin 19 Mayıs 1919’da başlayıp sırf 20. yüzyılı kapsaması değil. En azından Tanzimat’la başlayıp hem 19. hem 20. yüzyılı kapsaması.

Türkiye’nin demokrasi ve hukuk standartları PKK silah bıraktığı için düşmüyor. Her kötü haberden sonra DEM’lilere ve sürece destek verenlere dönmeyi bırakın.

Bu yazı dizisinin amacı geçmişin enkazı içinde suçlu aramakla yetinmek değil; aynı nedenlerle bir daha enkaz altında kalmamaktır. Bunun için ne yapılması gerektiğini artık biliyoruz. Eksik olan, bilgiyi takvime, bütçeye, sorumluluğa ve denetlenebilir bir programa dönüştürmektir.

ABD ordusu ve Amerikan savunma şirketlerinin Avustralya’daki 110 savunma tesisinde kontrol veya erişim sahibi olduğunun ortaya çıkması, AUKUS’la derinleşen ittifakı yeniden tartışmaya açtı. Amerikan askeri varlığı Avustralya’nın Çin’e karşı caydırıcılığını artırırken, Washington ile Pekin arasında olası bir savaşta Canberra’nın tarafsız kalma alanını da daraltıyor. Türkiye’nin İncirlik ve Kürecik üzerinden yıllardır tartıştığı soru şimdi Avustralya’nın önünde: Müttefiklik nerede biter, stratejik bağımlılık nerede başlar?

Devletlerin otoriterleşmesi” çağımızı açıklamaya yetmiyor. Toplumların güvensizlik ve parçalanmışlık hissinden beslenen “otoriteryen sosyal talep”; düzen, hiyerarşi ve denetim uğruna özgürlüklerin askıya alınmasını, çoğulculuğun çiğnenmesini ve usul güvencelerinin boşa düşürülmesini de göze alıyor

Burdur’da Hobbes’un meşhur Leviathan’ı ucundan göründü.Bürokratik vesayete karşı iktidara gelen partinin milletvekili bir valinin kendisini tehdit ettiğini söyleyerek devletten koruma istiyor.

İronisi hâlâ yerinde: Bilincin ne olduğunu bilmiyoruz; fakat seri üretim tarihini vermeye başladık. Rembrandt’ın masasında anatomik beden bütün açıklığıyla durur; ama kadavra hâlâ yaşanmış bir hayata aittir. Bugünün tekno-bilimi ise “kadavra” lehine, “yaşayan beden” aleyhine kuantum bilgisayar hızında “ilerliyor”.

Almanya neden Amazon, Google, Tesla ölçeğinde yeni şirketler çıkaramadı; Türkiye’de Koç, Sabancı gibi büyük grupların yapamadığı sıçramayı Hidromek ve Baykar nasıl küçük atölyelerden başlayarak yaptı? Nokia’dan Volkswagen’e, ASML’den Otokar’a uzanan örnekler, büyük sermayenin paradoksunu gösteriyor: Kaybedecek şey büyüdükçe yeni ve belirsiz işlere girme iştahı azalıyor.

Amedspor, Başakşehir’i 5-0’la geçerken skorun ötesinde güçlü bir oyun ortaya koydu. Sağ kanatta Dellova, Krasniqi ve Ballet’le kurulan hareketlilik, ters diyagonaller ve öne çıkan savunmayla rakibini felç eden Amedspor’da gecenin mimarı, hücum planını sahaya kusursuz yansıtan Besnik Hasi’ydi.

11 Eylül 2001 Salı günü sabahın erken saatlerinde Lahor’daydım. O sabah annem, babam, iki kardeşim ve ben oturma odasındaydık. Babamın her sabah haberleri izleme alışkanlığı vardı. Televizyon açıktı. Haberleri izliyorduk. Birden, televizyon kanalında bir haber bülteni yayınlandı. Bunu asla unutamıyorum. Amerika’nın New York eyaletinde ‘İkiz Kuleler’ (World Trade Centre) olarak bilinen dünyanın en yüksek kuleleri füze saldırısına uğramıştı. Olayı bir terör saldırısı olarak nitelendiriyorlardı. Saldırının El Kaide tarafından gerçekleştirildiğini söylediler. İkiz Kulelerden yükselen duman ve binlerce insanın koşuşturduğu manzara… Televizyon ekranında, adını daha yeni duymuş olduğum George Bush’u gördüm. George Bush, El Kaide’den intikam alacağını söyledi. “Ya bizimlesiniz, ya da teröristlerin yanındasınız.”

CHP’nin 103. yıl filminde kendi tarihinin en ağır seçim yenilgilerinden birini hatırlatması cesur bir hatırlatma. Çünkü siyasi partilerin tarihleri sadece kazandıkları seçimlerden, iktidarda yaptıklarından, liderlerinden oluşmuyor. Kaybettikleri gün ne yaptıkları da o tarihin parçası. Demokrasi biraz da yenilme sanatıdır.

Anthropic şirketinden istifa eden Jacob Coxon’a göre yapay zeka insanlığın sonunu getirecek.Kimilerine göre bu olasılık %10.Nitekim geçtiğimiz aylarda OpenAI’nin bir deneyinde yapay zeka ajanları kontrolden çıktı, organize olup başka bir şirketin sistemini hackledi. Kabus senaryoları artık kapımızda.

Enkazdan yalnızca sanık çıkarıp yıkımın gerçek nedenini, deprem talebini, imar kararlarını, denetimi ve sonradan yapılan müdahaleleri araştırmayan yargılama; hem adaleti hem de bir sonraki depremi kaybeder.

Subay, “asker kökenli” olduğu bir sülâlede büyüdüm. Büyük babalar, amcalar savaşa da gitmiş tabii. Lâkin çocukken çok heves etmeme rağmen katıldıkları savaşlara dair bir tane anım yok. Ben de nefsimi bi güzel savaş filmleriyle öldürüyorum. Hepsi harika… Gerçeğiyle ilgili ilk hissiyatım ise ilkokulda bir tatbikatta, sığınakta. Yine mutluyum! Ders kaynamış, Nazlı yanımda… Düşmanlar gelince onu kurtaracağım.

Ruhi Çenet’in belgeseliyle gündeme gelen HaBaD-Lubaviç Brooklyn'den dünyanın 110 ülkesine yayılmış bir Hasidî Yahudi hareketi. Peki nasıl ortaya çıktı, hangi görüşleri benimsiyorlar?